İş ekipmanları periyodik kontrol yönetmeliği: kapsam, süreler ve işveren yükümlülükleri
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, iş ekipmanlarının hangi koşullarda ve hangi aralıklarla kontrol edileceğini belirler. Bu yazıda kapsamı, süreleri ve işverenin sorumluluklarını sahadaki karşılıklarıyla birlikte özetliyoruz.
- Yönetmeliğin EK-III bölümünde yer alan iş ekipmanlarının periyodik kontrolü zorunludur.
- Kontrol süresi; ekipman türüne, ilgili standarda ve üretici şartlarına göre belirlenir.
- İlgili standartta farklı bir süre öngörülmemişse birçok ekipman grubunda azami süre bir yıldır.
- Kontrolleri, ekipman grubuna uygun branş ve yetkinliğe sahip, Bakanlık sisteminde kayıtlı kişiler yapar.
Yönetmelik hangi ekipmanları kapsıyor?
Periyodik kontrol yükümlülüğü, yönetmeliğin EK-III bölümünde sayılan iş ekipmanları için geçerlidir. Bu liste basınçlı kaplar ve kazanlardan kaldırma ve iletme ekipmanlarına, tesisatlardan tezgâh ve makinelere kadar geniş bir alanı kapsar.
Uygulamada işletmeler kapsamı tek tek ekipman değil, ekipman grubu üzerinden yönetir. Sahada ilk adım, tesisteki ekipmanların envanterini çıkarmak ve her birinin hangi gruba girdiğini netleştirmektir.
- Basınçlı kaplar: kompresör, hava tankı, hidrofor, genleşme tankı, kazanlar.
- Kaldırma ve iletme ekipmanları: vinç, caraskal, forklift, transpalet, asansör, konveyör.
- Tesisatlar: elektrik tesisatı, topraklama, paratoner, yangın ve havalandırma tesisatı.
- Tezgâhlar ve iş makineleri: ekskavatör, yükleyici, atölye tezgâhları.
Kontrol süreleri nasıl belirlenir?
Periyodik kontrol aralığı tek bir sayı değildir. Yönetmelik, ilgili standartlarda bir süre öngörülmüşse o süreyi esas alır; öngörülmemişse birçok ekipman grubu için azami bir yıllık aralık uygulanır.
Ağır kullanım koşulları, yüksek çevrim sayısı, aşındırıcı ortam veya üretici talimatı, süreyi kısaltmayı gerektirebilir. Bu nedenle plan yaparken hem standardı hem de kullanım profilini birlikte değerlendirmek gerekir.
- Önce ilgili standardın öngördüğü süreye bakın.
- Üretici kullanma kılavuzundaki aralığı kontrol edin.
- Kullanım yoğunluğu ve ortam koşullarına göre gerekirse süreyi kısaltın.
- Bir önceki raporun bulguları yeni periyodu etkileyebilir.
Kontrolü kim yapabilir?
Periyodik kontroller, ekipman grubuna uygun branş ve yetkinliğe sahip, Bakanlığın ilgili sisteminde kayıtlı kişilerce yapılır. Yetki kapsamı ekipman grubuna göre değişir; bir grupta yetkili olmak diğerini kapsamaz.
Kontrol öncesinde işveren ile yetkili kişi arasında İSG-KATİP üzerinden sözleşme onaylanır. Bu adım atlanırsa rapor, denetimde eksik kabul edilebilir.
İşverenin yükümlülükleri
İşveren; ekipmanların periyodik kontrolünü zamanında yaptırmak, raporları saklamak ve raporda belirtilen uygunsuzlukları gidermekle yükümlüdür. Güvenli çalışmayı etkileyen bir bulgu varsa, düzeltme tamamlanana kadar ekipman kullanılmamalıdır.
Raporların düzenli bir dosyada tutulması, kontrol tarihlerinin takvimlenmesi ve bulguların bakım planına aktarılması denetim gününü kolaylaştıran üç basit alışkanlıktır.
Kendinizi test edin
Üç soruluk kısa test
0 / 3 soru yanıtlandı · 0 doğru
1. Periyodik kontrole tabi ekipmanlar yönetmeliğin hangi ekinde sayılır?
2. Standartta süre öngörülmemişse birçok grupta azami kontrol aralığı nedir?
3. Kontrol öncesinde hangi adım tamamlanır?
Sıkça sorulan sorular
Periyodik kontrol yönetmeliği hangi yönetmeliktir?+
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'dir. Periyodik kontrole tabi ekipmanlar yönetmeliğin EK-III bölümünde listelenir.
Her ekipman için süre bir yıl mı?+
Hayır. İlgili standartta farklı bir süre öngörülmüşse o süre uygulanır. Süre öngörülmemişse birçok ekipman grubunda azami süre bir yıldır.
Rapor ne kadar süreyle saklanmalı?+
Raporlar, bir sonraki kontrol dönemine kadar ve denetimlerde ibraz edilebilecek şekilde işyerinde saklanır.